Hoe Dick Dale dit Mediterrane volksliedje omtoverde in een invloedrijke gitaarrocker

Zet 'Misirlou' aan en je hoort een van de bekendste gitaarriffs ooit. Dick Dale bracht het in 1962 uit als instrumentaal nummer. Zijn wilde gitaarspel, versterkt met overstuurde speakers en een berg aan galm, is de blauwdruk voor de surfrock van The Beach Boys en de vernieuwende gitaarmuziek van Jimi Hendrix en Eddie van Halen. De snelheid waarmee Dick Dale de noten aanslaat op de laagste en hoogste gitaarsnaren bleek nog decennia ongeëvenaard, totdat de gitaargoden van de hardrock en metal zich dit 'tremolospel' eigen maken. In 1994 opent Quentin Tarantino zijn filmklassieker 'Pulp Fiction' met de razernij van 'Misirlou' en dan belandt Dick Dale definitief in het collectief muziekgeheugen.

Misirlou of Mısırlı?

Niet dat Dick Dale er ooit een geheim van maakte, maar toch herinnert niets aan zijn versie van 'Misirlou' je eraan dat we eigenlijk met een Griekse, Arabische of Joodse traditional te maken hebben. Een volksliedje uit de oostelijke Méditerranée waarvan de herkomst gissen is. In ieder geval komt de naam 'Misirlou' van het Turkse woord Mısırlı, dat 'Egyptisch' betekent. Bekend is ook dat zowel de Grieken als de Ottomanen als de Joodse klezmermuzikanten in Centraal- en Oost-Europa de oorspronkelijke melodie van 'Misirlou' speelden. Tetos Demetriades, een Ottomaanse Griek die na de Grieks-Turkse Oorlog naar de Verenigde Staten vluchtte, was de eerste die een opname maakte van het volksliedje. De melodie is onmiskenbaar:

De bekende melodielijn van 'Misirlou' is geschreven in de zogeheten Byzantijnse toonladder, kenmerkend voor veel Arabische muziek. Daarom claimt zowat ieder land in Noord-Afrika en Zuidwest-Azië de geboortegrond van het liedje te zijn. De echte oorsprong is onbekend, maar na de eerste opname van Demetriades ging er in Amerika in ieder geval een balletje rollen en kwamen vanaf de jaren '40 de eerste pianocovers op plaat uit. In 1946 scoorde pianist Jan August er al een hitje mee. In de Armeense gemeenschap in de VS werd er volop gevolksdanst op 'Misirlou'. Voor Dick Dale, zelf van Libanese afkomst via zijn vader, bleek de melodie perfect te zijn voor een overstuurde Fender Stratocaster met flink wat galm erop.

Dale kende de melodie al van zijn Libanese oom, die de melodie op een oud (een soort luit) speelde en daarbij maar één snaar hoefde te gebruiken. Dale versnelde het liedje en zette het op een rock-'n-roll-ritme, meer was er eigenlijk niet nodig om er een hit van te maken. Dick Dale had wel meer succesvolle liedjes in de jaren '60, maar sinds 'Pulp Fiction' in 1994 een wereldwijd succes werd, met 'Misirlou' op een prominente plek aan het begin van de film, werd de gitarist toch een beetje een one hit wonder. Maar wel eentje met een van de beroemdste gitaarriffs ooit op zijn naam.